International Trade Centre, Tajikistan

Маркази тиҷорати байналмилалӣ, лоиҳаҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон

تاجیکستان به دنبال توسعه صنعت نساجی پنبه است

Leave a comment

اقتصاددانان می گویند که اگر تاجیکستان بجای صادرات مواد خام، بر تولید کالاهای پنبه ای متمرکز شود به سودی اساسی دست پیدا خواهد کرد.

 Central Asia Online ‘ نوشتۀ نعمت الله میرسعیدوف

خجند – تاجیکستان امیدوار است که دیگر تنها صادر کننده پنبه خام نباشد و به صادرکننده لباس تبدیل شود.

بر اساس اعلام وزارت انرژی و صنعت، تاجیکستان در سال 2012 در حدود 417,977 تن پنبه برداشت و در حدود 90 درصد از مواد خام خود را به کشورهایی صادر کرده است که قابلیت های توسعه یافته نساجی دارند.

باکوخان خاتموف رئیس یکی از ادارات این وزارتخانه به آسیای میانه آنلاین گفت: «مشخص است که پنبه کاران تاجیکستانی بیشترین کار را انجام می دهند، اما شرکت های خارجی که پنبه تاجیکستان را فرآوری می کنند بالاترین سود را می برند.»

او گفت که با معکوس کردن این روند می تواند اقتصاد تاجیکستان را تکانی اساسی داد و هزاران شغل ایجاد کرد.

او گفت: «ما باید از طریق فرآوری حداکثر میزان پنبه ای که تولید می کنیم با نوسازی ظرفیت های کنونی و ایجاد کارخانه های جدید فرآوری به این هدف دست پیدا کنیم تا سود آن به تاجیکستان برسد.»

ظرفیت های تاریخی فرآوری

خاتموف توضیح داد که در سال 2006، این کشور یک برنامه پردازش کامل پنبه تولید داخل تصویب کرد تا سال 2015 و کارخانه های فرآوری زیادی ایجاد شده اند، اما مسئولین در ظرفیت سالیانه مورد نیاز ارزیابی بسیار غیرواقعی کرده اند.

او گفت: «اگرچه این استراتژی درستی بوده است، اما هدف ظرفیت سالیانه 200,000 تنی غیرواقعی است. ما اکنون بر روی تصحیح هدف کار می کنیم … که در حدود 70,000-68,000 تن است.»

صادق رستموف رئیس اداره صنعت و انرژی سغد گفت: «نحوه به روز کردن کارخانه های قدیمی و مکان یافتن سرمایه برای سرمایه گذاری از جمله مشکلات کنونی هستند. این کارخانه ها با ظرفیت سالیانه 5,000-4,000 تن در سال بطور قابل اتکا کار نمی کنند. آنها عواید زیادی ندارند، از قطعی برق رنج می برند و ما کارخانه های تولید لباس کافی برای تکمیل چرخه فرآوری در تاجیکستان نداریم.»

با این وجود، بر اساس اعلام وزارت انرژی و صنعت، تاجیکستان بطور استوار در حال ایجاد ظرفیت فرآوری بیشتر است. در طی سه سال گذشته، بیش از 15 شرکت برای فرآوری پنبه و تولید اقلام پنبه ای ساخته یا نوسازی شده اند. کار بافت و نخ ریسی بطور گسترده در نواحی یاوان، گیسار، اسپیتامن و مستچوه در خجند و گرگن تپه آغاز شده است. ظرفیت جدید پردازش 12,000 تن نخ پنبه در سال تنها در استان سغد حاصل شده است.

کاهش بذرپاشی در جهت کاهش خطر

روی هم رفته صنعت پنبه تاجیکستان با چالش های بی شماری مواجه است. یکی از این چالش ها فراوانی پنبه خام است که قیمت ها را پایین نگه می دارد.

میرزا نبی نعمتوف یک بیولوژیست آموزش دیده و معاون شعبه استان سغد موسسه کاشت محصول به آسیای میانه آنلاین گفت که با این کار، برخی از کارخانه های فرآوری پنبه بسختی می توانند هزینه های خود را پوشش دهند.

دولت تلاش کرده است تا این مشکل را حل کند. دولت در ابتدای این قرن مزارع جمعی و دولتی زمان شوروی را به مزارع کوچک تر و خصوصی انعطاف پذیرتر تبدیل کرد. یک هدف این کار کاهش میزان زمین اختصاص یافته به کاشت پنبه بود.

این تلاش تا حدودی موفقیت آمیز بوده است؛ چرا که امروزه در تاجیکستان 200,000 هکتار مزرعه پنبه وجود دارد که 50,000 هکتار از سال 2006 کمتر است. در آن زمان، دولت برنامه 2015 تولید پنبه را اتخاذ کرد.

نعمتوف توضیح داد با این وجود مقامات امیدوار بودند که کاهش بیشتری صورت بگیرد و کشاورزان ارسال سیل آسا پنبه به بازار را متوقف کنند اما کشاورزان از کاشت میوه و سبزیجات بیشتر می ترسند چرا که محصولات غذایی مازاد فاسد می شوند.

اگر کشور بتواند بجای روند کاشت روند فرآوری را ایجاد کند می تواند از فرصت های اقتصادی موجود در صنعت نساجی بهره ببرد.

عباس خواجه یحیی جایف، رئیس اداره کاشت محصول وزرات کشاورزی توضیح داد: «ایجاد ظرفیت برای چرخه کامل فرآوری تا تولید کالاهای نهایی به ما چندین برابر درآمدی را خواهد داد که فقط با فروش مواد خام کسب می کنیم. اما ما باید این کار را بتدریج انجام دهیم.»

اصلاحات می تواند منجر به ایجاد شغل برای زنان شود

ناظران می گویند ایجاد چنین شرکت های صنعتی می تواند به کاهش بیکاری در بین زنان کمک کند. جمشید عبدالایف یک کارآفرین اهل خجند در سال 2011 کارخانه ای ایجاد کرد که سالیانه 6,000 تن نخ پنبه تولید می کند. این کارخانه 450 شغل ایجاد کرده است که 80 درصد از آنها زن هستند.

عمر سالیخوف یک کارگر بازنشسته باسابقه در صنعت سبک از خجند به آسیای میانه آنلاین گفت: «در زمان شوروی، ما کارخانه های بزرگ دوخت و نساجی داشتیم اما زنان فقط کارهایی که نیاز بود را انجام می دادند. … اکنون آن کارخانه ها یا تعطیل شده اند یا با یک دهم ظرفیت خود کار می کنند.»

او گفت مقامات و کارآفرینان محلی قصد دارند این صنعت را احیا کنند. بر اساس آمار، وقتی کشور در این تلاش موفق شود، 100,000 شغل جدید ایجاد خواهد شد که اکثر آن برای زنان خواهد بود.

سود بیشتر در تولیدات نهایی است

یک دلیل دیگر حرکت به سوی تولید لباس بر خلاف کاشت پنبه این است که این کار فرصت های اقتصادی بزرگتری فراهم می کند.

بختیار فیض الایف مدیر شرکت اولیم تکستایل گفت که قیمت صادراتی نخ تکمیل شده دو برابر نسج پنبه است. اگر ما اقلام تکمیل شده نیز تولید کنیم، سود دو برابر خواهد شد.

این اتفاق در شرکت فیروز افتاده است که کیمونوهای تکمیل شده تولید می کند. سعادت مانونوا یک متخصص اقتصاد از شرکت فیروز گفت که سال گذشته، این شرکت تولید سالیانه ای در حدود 30,000 قطعه داشته است که قیمت خرده فروشی هر کدام از آنها 18 تا 55 دلار (261-85 سامانی) است.

او افزود: «وقتی ما شرکتمان را تاسیس کردیم فکر نمی کردیم که بتوانیم کیمونو تولید کنیم. برای ما ایجاد شغل های جدید با سازمان دهی فرآوری مواد خام کشورمان و تبدیل نخ به پارچه مهم بود.»

او گفت: «کیمونو که ابتدا در بازارهای مشترک المنافع برد داشت اکنون بازار اروپایی را هم تسخیر کرده است، چون 100 درصد پنبه است.»

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s