International Trade Centre, Tajikistan

Маркази тиҷорати байналмилалӣ, лоиҳаҳо дар Ҷумҳурии Тоҷикистон


Leave a comment

МТЦ обучает таджикских компаний корпоративной социальной ответственности

Международный торговый центр (МТЦ) привлекает внимание таджикской текстильной индустрии к корпоративной социальной ответственности.

Два тренинга по корпоративной социальной ответственности (КСО) для представителей текстильных и швейных компаний Таджикистана будут проведены в Душанбе (12 ноября) и Худжанде (14 ноября). Инициатором и организатором тренингов выступает Международный торговый центр при финансировании Правительства Швейцарии в рамках Глобальной текстильной и швейной программы МТЦ (GTEX).

Цель тренинга – повысить уровень знаний текстильных и швейных предприятий Таджикистана и усовершенствовать их практические навыки в области КСО. Тренинг содержит теоретическую часть, демонстрирующую связь КСО с устойчивым ростом бизнеса, прибыльностью и выходом на международные рынки. Основные подходы к корпоративной социальной ответственности в текстильном и швейном секторе, экономические выгоды хороших условий труда, важность привлечения всех заинтересованных сторон будут в центре внимания во время тренингов. Значительная часть тренинга уделяется практическим заданиям, в ходе выполнения которых участники разрабатывают стратегию и план по КСО для своих предприятий.

Для проведения данных тренингов привлечена международный консультант МТЦ с более чем двенадцатилетним опытом работы в области КСО Наталья Козленкова. Госпожа Козленкова говорит: «Бизнес несет ответственность за свое влияние на общество. Современный бизнес – это не только получение прибыли, но и обеспечение безопасности продукции, уважение прав человека, улучшение условий труда, бережное отношение к окружающей среде, а также обеспечение прозрачности и подотчетности. Мы собираемся обо всем этом поговорить с таджикскими производителями текстиля и одежды».

Госпожа Козленкова подчеркивает, что данная тематика представляет важность для компаний Таджикистана в новых реалиях и условиях рыночной экономики. Работодатели должны принимать во внимание, что инвестиции в улучшение условий труда благоприятно скажутся на доходах компании и повысят ее продуктивность и устойчивость. Изменения в поведении потребителей нового поколения и повышение уровня ожиданий со стороны инвесторов и гражданского общества в отношении прозрачности цепочек создания стоимости стимулируют компании к внедрению устойчивости в свои бизнес-модели. Внедрение практики КСО становится обязательным для предприятий для выхода на международные рынки, и в то же время приводит к повышению производительности и конкурентоспособности.

Международный торговый центр продолжит сотрудничать с текстильным и швейным сектором Таджикистана в улучшении корпоративной социальной ответственности.

Международный торговый центр при поддержке Правительства Швейцарии ставит перед собой цель повысить экспортную конкурентоспособность текстильной и швейной отрасли Таджикистана посредством предоставления поддержки предприятиям сектора и соответствующим институтам поддержки торговли.


Leave a comment

ITC trains Tajik textile and clothing companies on corporate social responsibility

The International Trade Centre (ITC) raises the attention of the Tajik textile industry stakeholders to the corporate social responsibility.

Two trainings on Corporate Social Responsibility (CSR) for the representatives of the textile and clothing companies will be held in Dushanbe (12 November) and Khujand (14 November). The initiative is organized by the International Trade Centre and funded by the Government of Switzerland within ITC’s Global Textile and Clothing Programme.

The purpose of the trainings is to increase the level of knowledge of Tajik textile and clothing enterprises and improve their practical skills in the field of CSR. The trainings contain a theoretical part demonstrating the connection between CSR and sustainable business growth, profitability and access to international markets. Main approaches in corporate social responsibility in the textile and clothing sector and its elements, economic benefits of good working conditions, stakeholder engagement are in the focus of the training and will be accompanied with practical exercises. The practical tasks take significant part of the training, during which participants develop a CSR strategy and plan for their enterprises.

Ms. Natalya Kozlenkova, ITC international consultant with more than 12 years of experience in the field, will lead the training. She says: “The business is responsible for its impact on the society. The modern day business is not only to profit, but also to ensure product safety, to respect human rights, to improve working conditions, not to pollute the nature and not to destroy the biodiversity, and to ensure transparency and accountability. We are going to talk about all this with the Tajik textile and clothing producers”.

Ms. Kozlenkova says that the topic is very important for the Tajik enterprises working in the new market economy conditions. Nowadays employers should understand that investments in good working conditions and employee engagement are beneficial for the company and improve its sustainability and productivity. Behavioral change of new generation consumers and raised level of expectations from investors and civil society on the transparency of value chains incentivize companies to imbed sustainability in their business models. Implementation of CSR practices becomes an imperative for enterprises to enter international markets and, at the same time, results in increased productivity and competitiveness.

The International Trade Centre will continue assisting the Tajikistan textile and clothing sector in improving corporate social responsibility.

The International Trade Centre, supported by the Government of Switzerland, aims to increase the export competitiveness of the Tajik textile and clothing sector by supporting sector companies, and relevant trade support institutions from both public and private sectors.


Leave a comment

Давраҳои омӯзишӣ доир ба масъулияти иҷтимоии ширкат барои корхонаҳои нассоҷиву дӯзандагии Тоҷикистон

Маркази тиҷорати байналмилалӣ (МТБ) таваҷҷӯҳро ба маcъулияти иҷтимоии ширкат (corporate social responsibility) дар соҳаи нассоҷиву дӯзандагии Тоҷикистон боло мебарад.

Ду давраи омӯзишӣ доир ба масъулияти иҷтимоии ширкат барои намояндагони корхонаҳои нассоҷиву дӯзандагии Тоҷикистон дар шаҳрҳои Душанбе (12-уми ноябр) ва Хуҷанд (14-уми ноябр) баргузор мегардад. Баргузории давраҳои омӯзишӣ дар чаҳорчӯбаи Барномаи ҷаҳонии нассоҷӣ ва дӯзандагии МТБ, ки аз ҷониби Ҳукумати Швейтсария маблағгузорӣ мешавад, сурат мегирад.

Ҳадаф аз ин давраҳои омӯзишӣ боло бурдани сатҳи огоҳии корхонаҳои нассоҷиву дӯзандагии Тоҷикистон ва такмил додани таҷрибаи онҳо доир ба масъулияти иҷтимоии ширкат мебошад. Қисмати назариявии давраҳои омӯзишӣ иртибот миёни масъулияти иҷтимоии ширкат ва рушди устувори тиҷорат ва фоидабардории он, ҳамчунин, дастрасӣ ба бозорҳои байналмилалиро фаро мегирад. Равишҳои асосии масъулияти иҷтимоии ширкат дар соҳаи нассоҷиву дӯзандагӣ, нафъи иқтисодӣ аз фароҳам овардани шароити хуби корӣ ва ҷалби ҳамаи ҷонибҳои манфиатдор дар маркази диққат дар давраҳои омӯзишӣ хоҳад буд. Бахши амалии давраҳои омӯзишӣ низ муҳим буда, иштирокдорон дар он стратегия ва нақшаи коргирӣ аз масъулияти иҷтимоии ширкатро таҳия мекунанд.

Мушовири байналмилалии МТБ бо таҷрибаи 12-сола дар ин самт Наталя Козленкова давраи омӯзиширо баргузор менамояд. Ӯ мегӯяд: “Тиҷорат барои таъсираш ба ҷомеа масъул мебошад. Тиҷорати имрӯза на танҳо барои ба даст овардани суду манфиат аст, балки боз муваззаф аст, то бехатарии махсулотро таъмин намояд, ҳуқуқи инсонро муроот кунад, шароити кориро беҳтар созад, табиатро олуда накунад ва гуногунии табиатро хароб нанамояд, ва ҳамчунин, шаффофият ва масъулиятшиносиро таъмин намояд. Мо бо истеҳсолкунандагони маҳсулоти нассоҷӣ ва дӯзандагӣ дар Тоҷикистон дар ин мавзӯъҳо ҳарф хоҳем зад”.

Бону Козленкова мегӯяд, мавзӯъи мазкур барои он корхонаҳои Тоҷикистон, ки дар шароити нави иқтисоди бозорӣ фаъолият мебаранд, муҳим аст. Кордиҳандагон бояд бифаҳманд, ки сармоягузорӣ рӯи шароити хуби корӣ ба манфиати корхона буда, корхонаро устувортару сермаҳсултар мегардонад. Тағйири рафтори харидорони насли нав ва сатҳи боло рафтаи интизороти сармоягузорон ва ҷомеаи шаҳрвандӣ дар мавриди таъмини шаффофияти тамоми занҷираи арзиши иловашудаи маҳсулот аз ширкатҳо тақозо мекунад, то масъулиятшинос бошанд. Истифода аз таҷрибаҳои масъулияти иҷтимоии ширкат яке аз шартҳои вуруд ба бозорҳои байналмилалӣ буда, ба афзоиши маҳсулнокӣ ва рақобатпазирӣ боис мешавад.

Маркази тиҷорати байналмилалӣ мусоидати худро ба соҳаи нассоҷиву дӯзандагии Тоҷикистон дар рушди масъулияти иҷтимоии ширкат идома медиҳад.

Маркази тиҷорати байналмилалӣ бо мусоидати Ҳукумати Швейтсария ҳадаф дорад, то сатҳи рақобатпазирии соҳаи нассоҷиву дӯзандагии Тоҷикистонро боло барад. Барои иҷрои ин ҳадаф ба корхонаҳои хурду миёна ва ниҳодҳои марбути пуштибони тиҷорат ёрии вижаи соҳавӣ расонида мешавад.


Leave a comment

Таваҷҷуҳ ба масъалаи омодасозии мутахассисони худӣ барои соҳаи нассоҷӣ ва дӯзандагии Тоҷикистон

Омодасозии мутахассисони соҳибкасби маҳаллӣ барои соҳаи нассоҷӣ ва дӯзандагии Тоҷикистон мавзӯъи марказии мизи гирде мебошад, ки имрӯз, 30-уми октябри соли 2019, дар шаҳри Душанбе, бо ибтикори Иттифоқи рушди бахши хусусии Тоҷикистон (ИРБаХТ) баргузор мегардад. Ҳамкорӣ миёни давлат, муассисаҳои таълимӣ ва бахши хусусӣ ҷиҳати дастаҷамъона эҷод намудани пояҳои дониш ва тавоноӣ барои соҳаи нассоҷӣ ва дӯзандагӣ аз ҷониби ҳамаи тарафҳо ва коршиносони соҳа баррасӣ мешавад. 

Намояндагони 19 корхонаи нассоҷиву дӯзандагӣ (аъзои ИРБаХТ), чаҳор муассисаи таълимӣ, вазоратҳои марбута ва созмонҳои байналмилалӣ ҳамроҳ ҷамъ омада, масоили рушди соҳаро дар кишвар, бо таваҷҷуҳи махсус ба омодасози мутахассисон ва роҳҳои тақвияти ҳамкорӣ миёни соҳаи нассоҷӣ ва дӯзандагӣ ва муассисаҳои таълимӣ барои ҳалли ин мушкилот баррасӣ мекунанд.

Файзалӣ Раҷабов, Раиси Шӯрои Иттифоқи рушди бахши хусусии Тоҷикистон, мегӯяд: “Дониш барои тиҷорат калиди муваффақият аст. Донишҳои замонавӣ ба тиҷорат имкон медиҳанд, ки бо маҳсулоти хуби худ марзҳоро убур карда, аз як соҳибкории маҳаллӣ ба бозори байналмилалӣ роҳ ёбад. Мушкили дарёфти мутахассисон дар самтҳои асосӣ барои рақобатпазири муассири саноати мо монеаҳои ҷиддӣ эҷод мекунад. Ҷавобгӯ набудани донишу мутахассисони пешниҳодӣ ба талаботи имрӯзаи соҳа ва бозори меҳнат, набуди дастрасии муассисаҳои таълимию омӯзишӣ ба фанновариҳои замонавӣ, мушкили ҷалби ҷавонони лаёқатманд ба соҳа ва барномаҳои кӯҳнаи таълимӣ аз мушкилоти асосие мебошанд, ки дар ин мизи гирд баррасӣ мешаванд”.

Иштирокдорони мизи гирд вазъи феълии ҳамкориҳо миёни соҳаи нассоҷӣ ва дӯзандагии Тоҷикистон ва муассисаҳои таълимиро баррасӣ карда, имкониятҳои нави тақвияти қадам ба қадами ин ҳамкориҳоро ҷӯё мешаванд. Ҳамчунин, стандартикунонии низоми маориф ва барномаҳо, фароҳамории имкониятҳои таҷрибаомӯзӣ барои донишҷӯён ва пешниҳоди корҳои рақобатпазир ва ҷолиб ҳам баррасӣ мешавад.

Чорабинии имрӯза бо ибтикори Иттифоқи рушди бахши хусусии Тоҷикистон ва дар чаҳорчӯбаи Барномаи ҷаҳонии нассоҷӣ ва дӯзандагӣ (GTEX) дар Тоҷикистон, ки аз тарафи Маркази тиҷорати байналмилалӣ (МТБ) татбиқ ва аз ҷониби Ҳукумати Швейтсария маблағгузорӣ мегард, баргузор мешавад.

Маркази тиҷорати байналмилалӣ бо мусоидати Ҳукумати Швейтсария ҳадаф дорад, то сатҳи рақобатпазирии соҳаи нассоҷиву дӯзандагии Тоҷикистонро боло барад. Барои иҷрои ин ҳадаф ба корхонаҳои хурду миёна ва ниҳодҳои марбути пуштибони тиҷорат ёрии вижаи соҳавӣ расонида мешавад.


Leave a comment

Preparation of domestic specialists for the Tajikistan textile and clothing industry in the focus of attention

Preparation of qualified local specialists for the Tajikistan textile and clothing sector is the focus of a sectoral roundtable scheduled for 30 October 2019, in Dushanbe by the Union of the Private Sector Development of Tajikistan (UPSDT). Cooperation between the state, educational institutions and the private sector to jointly create educational knowledge and capacity for the textile and clothing industry to be discussed by stakeholders and experts. 

Representatives of 19 textile and clothing companies (UPSDT members), 4 educational entities, related ministries and international organizations are brought together to discuss development issues of the textile and clothing sector in the country, especially the steady supply of qualified specialists in the sector and ways to strengthen the collaboration between the industry and the educational institutions to overcome this challenge.

Mr. Fayzalli Rajabov, Chairman of Board of the Union of Private Sector Development of Tajikistan (UPSDT), says: “Knowledge is the key in the business ability to develop successfully. Modern knowledge is a vital for a business to grow from a domestic industry to an international crossing borders with own products. Challenges to find competent professionals in core functional areas create serious barriers in the industry’s ability to compete effectively. Mismatch between skills supply and demands in the industry, lack of access to modern technologies by educational institutions, challenges in attracting promising youths and talents to the industry, and outdated curriculum are among main constraints we want to raise today in our round table”.

The participants will discuss the current status of cooperation between the textile and clothing industry and the educational institutions and will identify new opportunities to intensify this collaboration. Also, the standardization of educational system and programs, provision of internships opportunities for the students, and further employment with attractive and competitive job offers will be discussed.

The event is organized by the Union of Private Sector Development of Tajikistan within the framework of the Global Textile and Clothing Programme (GTEX) in Tajikistan Implemented by the International Trade Centre (ITC) and funded by the Government of Switzerland.

The International Trade Centre, supported by the Government of Switzerland, aims to increase the export competitiveness of the Tajik textile and clothing sector by supporting sector companies, and relevant trade support institutions from both public and private sectors.


Leave a comment

Обсуждение вопросов подготовки отечественных специалистов для текстильной и швейной индустрии Таджикистана

Вопрос подготовки квалифицированных местных специалистов для текстильной и швейной промышленности Таджикистана будет в центре внимания отраслевого круглого стола, проходящего 30 октября 2019 года, в Душанбе, и организованного Союзом развития частного сектора Таджикистана (СРЧСТ). Сотрудничество между государством, образовательными институтами и частным сектором для совместного создания функциональных знаний и потенциала для текстильной и швейной промышленности будет обсуждаться заинтересованными сторонами и экспертами. 

Представители 19 текстильных и швейных компаний (члены Союза), 4 образовательных учреждений, соответствующих министерств, а также международных организаций вместе обсудят вопросы развития текстильной и швейной промышленности в стране, особенно подготовку квалифицированных специалистов в отрасли и пути укрепления сотрудничества между промышленностью и образовательными учреждениями для преодоления этой проблемы.

Г-н Файзали Раджабов, председатель правления Союза развития частного сектора Таджикистана, говорит: «Знания – это ключ к способности бизнеса успешно развиваться. Современные знания жизненно важны для перехода бизнеса от отечественного рынка к международному с собственной продукцией. Проблемы с поиском компетентных специалистов в основных функциональных областях создают серьезные препятствия для способности отрасли эффективно конкурировать. Несоответствие между спросом на профессиональные навыки и предложениями, отсутствие у образовательных учреждений доступа к современным технологиям, проблемы с привлечением перспективной молодежи и талантов в отрасль, а также устаревшая учебная программа являются одними из основных ограничений, которые мы хотим поднять сегодня на нашем круглом столе».

Участники обсудят текущее состояние сотрудничества между текстильной и швейной промышленностью и образовательными учреждениями и определят новые возможности для активизации этого сотрудничества. Кроме того, будут обсуждены вопросы стандартизации системы образования и программ, а также предоставления возможностей для стажировки студентов и дальнейшего трудоустройства с привлекательными и конкурентоспособными предложениями работы.

Данное мероприятие организовано по инициативе Союза развития частного сектора Таджикистана при содействии Международного торгового центра (МТЦ) и финансировано Правительством Швейцарии.

Международный торговый центр при поддержке Правительства Швейцарии ставит перед собой цель повысить экспортную конкурентоспособность текстильной и швейной отрасли Таджикистана посредством предоставления поддержки предприятиям сектора и соответствующим институтам поддержки торговли.


Leave a comment

Саноат. Ояндаи соҳа дурахшон аст!

Ҳамагӣ чанд сол пеш харидорон дар бозорҳои кишвар моли (сухан дар бораи либос аст) ватании рақобатпазир, яъне зебою босифатро бо мушкилӣ пайдо менамуданд, зеро либос, асосан, аз хориҷа ворид мешуд. Дар пайи амалисозии дастуру ҳидоятҳои Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон оид ба коркарди пурраи ашёи хоми ватанӣ, хусусан пахта ва тадбирҳои роҳандозинамудаи Ҳукумати мамлакат вазъ тағйир ёфт.

Ба раванди истеҳсоли либос эълон шудани Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ низ мусоидат кард. Зеро ҳоло ҳунармандон дар шаҳру деҳот бо таъсис додани корхонаю коргоҳҳои дӯзандагӣ истеҳсоли либосҳои босифатро ба роҳ мондаанд. Бо назардошти аҳамияти бузурги соҳаи саноат дар рушди иқтисоди кишвар ҳадафи чоруми стратегии миллӣ қарор ёфтани саноатикунонии босуръати мамлакат иқдоми муҳимест, ки ба афзоиши коркарди ашёи хом ва зиёд гардидани ҳаҷми маҳсулоти саноатии рақобатпазири содиротию ивазкунандаи воридот такони ҷиддӣ мебахшад.

Умуман, тайи чанд соли охир соҳаи саноати сабук дар кишвар рӯ ба рушд дорад. Дар бахши ресандагӣ иқтидорҳои нави истеҳсолӣ, назири  маҷмааи нассоҷии «Ҷунтай – Данғара Син Силу Текстил», «Файзи истиқлол – 2011», «Ҷавонӣ», «САТН», «Спитамен текстайл», «Неку Хуҷанд», «Ресандаи Кӯлоб», «Хима текстил» ба кор андохта, корхонаҳои пешӣ бо техникаю технологияи замонавӣ муҷаҳҳаз гардонда шуданд. Имрӯз дар корхонаҳои ресандагӣ пешрафтатарин хатҳои технологии коркарди нахи пахта аз Италия, Швейтсария, Олмон, Чин, Ҷопон, Чехия, Россия ва ширкатҳои маъруфи кишварҳои дигари мутараққӣ васлу насб гардиданд, ки ба баланд бардоштани сифат ва зиёд намудани ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот мусоидат мекунанд.

Соҳаи дӯзандагии кишвар низ дар пайи амалисозии тадбирҳои Ҳукумати мамлакат тамоюли устувори рушд касб намудааст. Алҳол ҳиссаи қиёсии он дар ҳаҷми умумии маҳсулоти саноати сабук 20 – 25 дарсадро ташкил менамояд. Коргоҳу корхонаҳои дӯзандагӣ асосан либоси мактабӣ, низомӣ, варзишӣ, махсус, рахти хоб, ҷиҳози нарм ва молҳои дигари мавриди ниёзи мардум истеҳсол мекунанд. Тибқи маълумоти Вазорати саноат ва технологияҳои нав, истеҳсолоти дӯзандагӣ босуръат рушд карда, ҳаҷми истеҳсоли маҳсулот аз 124,2 миллион сомонии соли 2014 соли гузашта ба 267,2 миллион сомонӣ расонда шуд. Суръати рушд 2,2 баробарро ташкил дод, ки нишондиҳандаи хеле баланд маҳсуб меёбад.
Айни ҳол рушди содирот яке аз вазифаҳои муҳимтарини кормандону масъулони бахши нассоҷию дӯзандагии кишвар ба шумор рафта, ҳамкории густурдаи Ҳукумати мамлакат бо кишварҳои дар ин соҳа пешрафта ва созмонҳои байналмилалӣ, аз ҷумла бо Маркази байналмилалии тиҷорат – ҳамоҳангсози барномаҳои дастгирии соҳаҳои нассоҷию дӯзандагии кишвар самараи хуб бор овардааст.

Соли гузашта Тоҷикистон ба Барномаи ҷаҳонии дӯзандагӣ шомил шуд. Ҳадафи асосии барнома мусоидат ба афзоиши ҳаҷми маҳсулоти содиротӣ буда, пойгоҳи хубест барои дарёфти шарикони тиҷоратӣ ва харидорони маҳсулоти ватанӣ дар хориҷа. Ҳоло 24 корхонаи нассоҷию дӯзандагии шаҳри Душанбе, вилоятҳои Суғду Хатлон ва шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ аъзои фаъоли барномаанд. Танҳо тайи шаш моҳи аввали соли равон намояндагони ин корхонаҳо молу маҳсулоти худро дар бонуфузтарин намоишгоҳҳои ҷаҳонии маҳсулоти нассоҷию дӯзандагӣ дар шаҳрҳои калонтарини Туркия, Испания, Россия ва Покистон ба намоишу фурӯш гузоштанд.

Пайваста омӯхтани вазъи бозор, хусусан ҳиссаи истеҳсолоти ватанӣ дар он, яке аз роҳҳои самарабахши рушду равнақи истеҳсоли маҳсулоти маҳаллӣ ва беҳтар намудани сатҳи рақобатпазирии он мебошад. Чанде пеш дафтари Маркази тиҷоратии байналмилалӣ дар Тоҷикистон бо мақсади омӯзиши бозори либоси кишвар, муайян намудани ҳиссаи молҳои истеҳсоли дохилию воридотӣ ва роҳҳои рақобатпазир гардондани маҳсулоти ватанӣ дар бозорҳои ҷумҳурӣ бо ҷалби олимону мутахассисони ватанӣ пажӯҳиши нахустин гузаронд.

– Ҳадафи мо тавассути муайян намудани вазъи бозори либоси кишвар баланд бардоштани сатҳи рақобатпазирии маҳсулоти соҳаи нассоҷиву дӯзандагии мамлакат мебошад. Дар роҳи расидан ба ин ҳадаф марказ ба корхонаҳои хурду миёна ва ниҳодҳои марбута ёрии вижаи соҳавӣ мерасонад. Дар кишвар ҳоло қариб 100 корхонаи дӯзандагӣ фаъолият мекунад, ки аксари онҳо дар вилоятҳои Суғду Хатлон ва шаҳри Душанбе ҷойгиранд. Таъсиси корхонаҳои нав  ба фароҳам гардидани  ҷойҳои кор, афзоиши ҳаҷми содирот мусоидат намуд ва дар бозори дохилӣ мавқеи либоси воридотиро то андозае маҳдуд намуд. Мутаассифона, ҳанӯз ҳам дар бозори либоси кишвар ҳиссаи калон ба молҳои воридотӣ рост меояд. Аз ин рӯ, муайян намудани вазъи бозор ва мавқеи маҳсулоти ватанӣ дар он зарур мебошад, – гуфт Сайидмуъмин Камолов, роҳбари дафтари Маркази тиҷорати байналмилалӣ дар Тоҷикистон.

Тавре аз омӯзиши бозор муайян шуд,  ҳаҷми умумии либос дар бозори кишвар соли гузашта қариб 250 миллион долларро ташкил дод. Қисми бештари либосворӣ аз Чин ва Туркия, қисмати ночизи он аз  Россия (0,5 дарсад), Қирғизистон  (0,5), Италия (1), Кореяи Ҷанубӣ (0,9), Ҳиндустон  (0,9), Испания  (0,7) ва  Амороти Муттаҳидаи Араб (0,6 дарсад) ворид мегардад.

Маълумоти дақиқ доир ба вазъи бозори либос, омилҳо ва тамоюли рушди он  барои беҳбудии фаъолияти корхонаҳои соҳа ва соҳибкорон аҳамияти калон дорад. Дар асоси он роҳҳои рушд додани истеҳсолот вобаста ба талабот ва равандҳои бозорӣ муайян карда мешаванд. Баробари ин, ҳангоми омӯзиши вазъи бозор воридоти ғайрирасмии (қочоқи) либос ва  маҳсулоти пастсифати коргоҳҳои зиёди ғайрисоҳавӣ (пинҳон), ошкор шуданд, ки, албатта, фош гардидани онҳо ба манфиати рушди корхонаҳои қонунии соҳа мебошад.

Истеҳсоли либоси мактабӣ яке аз бахшҳои муҳими саноати дӯзандагӣ буда, рушди босуръати он ба таъсиси ҷойҳои нави кор (хусусан дар деҳот) ва зиёд намудани ҳаҷми истеҳсоли маҳсулоти рақобатпазири воридотивазкунанда такони ҷиддӣ мебахшад. Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷиҳати дастгирии истеҳсолгарони ватанӣ пайваста имкониятҳои тоза фароҳам меоварад. Ҳадафи қарори нави Ҳукумати мамлакат аз 2 майи соли 2019 «Дар бораи номгӯи либосҳои шакли ягонаи мактабӣ ва томактабии корхонаҳои истеҳсоли ватанӣ, ки таҳвили (фурӯши) онҳо аз пардохти андоз аз арзиши иловашуда озод карда мешавад» низ пасттар намудани нархи либоси мактабӣ ва коҳиш додани ҳаҷми моли воридотӣ мебошад.

Тайи нимсола дар мамлакат 401 ҳазору 239 комплект либоси мактабӣ истеҳсол шудааст, ки назар ба ҳамин давраи соли гузашта қариб 80 ҳазор зиёд аст. Айни ҳол либоси мактабӣ дар корхонаҳои кишвар бо риояи санадҳои меъёрию техникии Агентии стандартизатсия, метрология, сертификатсия ва нозироти савдои назди Ҳукумати кишвар истеҳсол гардида, сифати маҳсулот пайваста беҳтар мешавад.

Ашёи хоми асосӣ барои истеҳсоли либос пахта ва абрешим (нахи сунъии синтетикӣ кайҳо аз мӯд баромадааст) мебошанд. Тибқи хулосаи коршиносон, харидор бештар ба моле афзалият медиҳад, ки дорои навиштаи «100% cotton» (100% аз пахта) бошад. Дар манзари ин ҷойгоҳи баланди ҳидояти хирадмандонаи Сарвари давлат дар бораи то ҳадди ниҳоӣ коркард намудани пахта бештар ҷилвагар мешавад. Яъне Тоҷикистон барои дар бозори либос мавқеи шоиста пайдо намудан имкониятҳои хеле фарох дорад. То пирӯзии комил дар ин соҳа – монанд ба истеҳсоли масолеҳи асосии бинокорӣ, хусусан семент, ки дар муддати чанд сол аз воридот пурра ба содироти густурда гузаштем, ҳанӯз вақт бошад ҳам, раванди истеҳсоли либос дар мамлакат тамоюли устувори болоравӣ дорад ва ин хушбинкунанда аст.

С. РАҶАБЗОДА, «Ҷумҳурият»